Haaruitval is een aandoening waarbij haarzakjes verzwakken of afsterven. Dit kan om verschillende redenen optreden. Die redenen omvatten genetische factoren, hormonale veranderingen, veroudering, stress, ongezonde eetgewoonten, bepaalde gezondheidsproblemen, medicijnen en omgevingsfactoren. Haaruitval varieert van persoon tot persoon en heeft zowel esthetische als psychologische gevolgen, en beïnvloedt ook de kwaliteit van het sociale leven. Daarom is het belangrijk om haaruitval snel te analyseren en aan te pakken, zodat je zelfvertrouwen groeit en je je beter voelt in sociale situaties. Zo kun je het probleem oplossen en weer genieten van gezond, nieuw haar.
Welke vormen van haaruitval zijn er?
Haaruitval kan verschillende vormen aannemen en heeft uiteenlopende oorzaken. De meest voorkomende zijn androgenetische alopecia — kaalheid bij mannen en vrouwen — een genetische aandoening die bij beide geslachten voorkomt. Laten we deze vormen eens nader bekijken:
Tegenwoordig hebben mannen last van haaruitval door uiteenlopende oorzaken, zoals stress. Er zijn verschillende soorten, die worden onderverdeeld in vijf types: androgenetische alopecia (mannelijke kaalheid), telogeen effluvium, alopecia areata, cicatriciale alopecia en trichotillomanie. Laten we de vormen van haaruitval bij mannen eens nader bekijken:
Vormen van haaruitval bij mannen
Androgenetische alopecia (mannelijke kaalheid)
Androgenetische alopecia, ook wel mannelijke kaalheid genoemd, is een veelvoorkomende vorm van haaruitval bij mannen. De aandoening heeft een genetische basis en wordt doorgaans veroorzaakt door een wisselwerking tussen het hormoon dihydrotestosteron (DHT) en de gevoeligheid van de haarzakjes. Androgenetische alopecia kenmerkt zich door een terugtrekkende haarlijn en verdunning aan de bovenkant van het hoofd. Na verloop van tijd raken genetisch gevoelige haarzakjes in wisselwerking met DHT, waardoor de haarschachten dunner en zwakker worden. Dit begint doorgaans in de puberteit en wordt sterker merkbaar naarmate je ouder wordt.
Telogeen effluvium is een vorm van haaruitval bij mannen die tijdelijk en diffuus van aard is. Bij dit proces gaat een groot deel van de haarzakjes plotseling in een rustfase, gevolgd door toegenomen haaruitval. Telogeen effluvium treedt vaak op na stress, hormonale veranderingen, ingrijpende veranderingen in het dieet of ernstig lichamelijk trauma. Deze factoren verstoren de normale haarcyclus en duwen de haarzakjes in een rustfase. Bij dit type haaruitval begint het haar gewoonlijk pas na een paar maanden uit te vallen, dus de symptomen worden meestal pas een paar maanden na de uitlokkende gebeurtenis opgemerkt.
Alopecia areata
Alopecia areata is een veelvoorkomende vorm van haaruitval bij mannen en betreft een auto-immuunaandoening waarbij het immuunsysteem de eigen haarzakjes aanvalt. Het lichaam beschouwt de haarzakjes als lichaamsvreemd en vernietigt ze. Alopecia areata presenteert zich doorgaans als ronde of ovale kale plekken. Deze plekken zijn scherp begrensd en duidelijk zichtbaar op de huid. De voornaamste oorzaken zijn genetische aanleg, omgevingsfactoren en afwijkingen in het immuunsysteem. De haaruitval begint meestal plotseling en kan binnen enkele maanden optreden; soms verdwijnt het vanzelf, maar in sommige gevallen gaat het door of keert het terug.
Cicatriciale alopecia
Cicatriciale alopecia, vernoemd naar het littekenweefsels dat zich vormt, is een veelvoorkomende vorm van haaruitval bij mannen waarbij littekenweefsels de haarzakjes op de hoofdhuid vervangen. Door permanente weefselschade gaan haarzakjes verloren. Dit wordt doorgaans veroorzaakt door ernstige huidbeschadiging, zoals verwondingen, brandwonden, chirurgische ingrepen of bepaalde huidziekten. Dit type haaruitval is meestal onomkeerbaar en permanent. Littekenweefsels op de hoofdhuid, veroorzaakt door letsel of ontstekingsaandoeningen, kunnen de groei en functie van haarzakjes verstoren. In dat geval is haaruitval doorgaans permanent en is nieuwe haargroei niet mogelijk.
Trichotillomanie
Trichotillomanie is een van de meest voorkomende vormen van haaruitval bij mannen en wordt gekenmerkt door het onbewust of onvrijwillig uittrekken van het eigen haar. Het behoort tot het spectrum van obsessief-compulsieve stoornissen en is een soort impulscontrolestoornis. Dit type haaruitval begint meestal als reactie op stress, angst, verveling of vrije tijd. De persoon probeert een gevoel van ontspanning te creëren door het haar uit te trekken of te plukken. Hierdoor kunnen haaruitval, kaalheid en problemen met de hoofdhuid ontstaan.
Vormen van haaruitval bij vrouwen
Haaruitval is een aandoening waar veel vrouwen, net als mannen, last van hebben. Er zijn veel soorten, onderverdeeld in 5 types: anageen effluvium, tinea capitis, lichen planopilaris, discoid lupus erythematosus en centrale centrifugale cicatriciale alopecia. Laten we deze vormen van haaruitval bij vrouwen eens nader bekijken:
Anageen effluvium
Anageen effluvium is een veelvoorkomende vorm van haaruitval bij vrouwen en treedt op tijdens de anagenefase (groeifase) van het haar. Het ontstaat wanneer het haar blootgesteld wordt aan extreme stress of agressieve medische behandelingen die snel delende cellen beschadigen. Vooral kankertherapieën zoals chemotherapie of radiotherapie kunnen anageen effluvium veroorzaken. Deze behandelingen beïnvloeden de haargroei doordat ze snel delende haarcellen aanvallen. Bij vrouwen kan dit leiden tot verzwakking en afbreken van de haarschacht, met haaruitval als gevolg. Deze vorm van haaruitval herstelt zich gewoonlijk na de behandeling wanneer de haargroei hervat, al kan de structuur en kwaliteit van het haar soms veranderen. Dit is doorgaans tijdelijk en het haar groeit terug zodra de haarzakjes normaal functioneren.
Tinea capitis
Tinea capitis, ook bekend als ringworm van de hoofdhuid, is een infectie van de huid van het hoofd en de haarzakjes, gewoonlijk veroorzaakt door schimmelsoorten. Deze schimmels behoren doorgaans tot de geslachten Trichophyton en Microsporum. De infectie wordt meestal overgedragen via direct contact van persoon tot persoon of via geïnfecteerde dieren. Symptomen zijn jeuk, roodheid, schilfering en haaruitval. Wie geïnfecteerd is, moet letten op persoonlijke hygiëne, geïnfecteerde dieren vermijden en persoonlijke spullen niet delen.
Lichen planopilaris
Lichen planopilaris is een auto-immuunaandoening die de haarzakjes en hoofdhuid beschadigt. De aandoening kenmerkt zich door ontstoken, scherp begrensde plekken en littekens, meestal op de hoofdhuid. Lichen planopilaris kan optreden door genetische aanleg, afwijkingen in het immuunsysteem of de wisselwerking van diverse omgevingsfactoren. De aandoening treedt op wanneer het immuunsysteem de haarzakjes als lichaamsvreemd beschouwt en aanvalt. Bij deze vorm van haaruitval gaan doorgaans ook symptomen zoals jeuk, branderig gevoel en haaruitval gepaard.
Discoid lupus erythematosus
Discoid lupus erythematosus (DLE), een van de meest voorkomende vormen van haaruitval bij vrouwen, is een chronische, inflammatoire huidziekte en een subtype van systemische lupus erythematosus (SLE). DLE komt het vaakst voor op de hoofdhuid, maar ook op het gezicht en de oren. Deze vorm van haaruitval kenmerkt zich door roodachtige, schilferige laesies op de aangedane hoofdhuid. Deze laesies zijn meestal schijfvormig en begrensd. De exacte oorzaak van DLE is niet bekend, maar factoren zoals genetische aanleg, afwijkingen in het immuunsysteem en blootstelling aan zonlicht spelen vermoedelijk een rol. De ziekte treedt meestal op bij mensen tussen de 20 en 40 jaar en komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
Centrale centrifugale cicatriciale alopecia
Centrale centrifugale cicatriciale alopecia, een zeldzame vorm van haaruitval die we vaak horen in de context van vrouwelijke haaruitval, is een haaraandoening. Hoewel deze vorm vaker voorkomt bij vrouwen van Afro-Caribische afkomst, kan hij ook bij andere etnische groepen optreden. Het is een cicatriciale (littekenvormende) aandoening die zorgt voor progressief haarverlies in de centrale gebieden van de hoofdhuid, met name op de kruin. De aandoening kenmerkt zich door ontsteking van de haarzakjes en de daaropvolgende vorming van littekenweefsel. De exacte oorzaak is onduidelijk, maar genetische aanleg, haarverzorgingspraktijken en traumagerelateerde factoren spelen naar verwachting een rol. De ziekte is doorgaans progressief en kan leiden tot cicatriciale alopecia, waardoor het moeilijk wordt voor haar om terug te groeien.
Welke factoren beïnvloeden haaruitval?
Haaruitval is een complexe aandoening die kan ontstaan door de wisselwerking van vele factoren. Hoewel genetische aanleg op de voorgrond staat, zijn ook veroudering, hormonale veranderingen, stress, ongezonde eetgewoonten, bepaalde gezondheidsproblemen, medicijngebruik en omgevingsfactoren van invloed. Laten we deze factoren eens nader bekijken:
Erfelijke haaruitval
Erfelijke haaruitval verwijst naar een aandoening die het gevolg is van genetische aanleg en staat ook bekend als androgenetische alopecia. Het gaat om haaruitval veroorzaakt door familiale factoren in de genetische achtergrond van een persoon. Deze aandoening treedt doorgaans op door de wisselwerking van het hormoon dihydrotestosteron (DHT) met de haarzakjes, waardoor de zakjes verzwakken en de haarschachten dunner worden en uitvallen.
Leeftijd
Leeftijdsgerelateerde haaruitval is een aandoening die we tegenwoordig veel tegenkomen. Het is een natuurlijk gevolg van het verouderingsproces en kenmerkt zich door een toename van haaruitval en verdunning van de haarschachten. Dit proces kan niet volledig worden voorkomen, maar het is mogelijk om de haarconditie te optimaliseren met een gezonde levensstijl, een evenwichtig dieet, regelmatige lichaamsbeweging en goede haarverzorging, aangevuld met bepaalde behandelopties.
Kankerbehandeling
Haaruitval na kankerbehandeling is een veelvoorkomende aandoening bij patiënten die een kankerbehandeling ondergaan. De haaruitval wordt veroorzaakt door de toegepaste behandelmethoden. Behandelingen zoals chemotherapie en bestraling beschadigen de haarzakjes en belemmeren de groei van gezonde haarzakjes. Hierdoor vallen haren uit en kunnen er geen nieuwe haartjes groeien. Na afloop van de behandeling kan het haar op een gezonde manier teruggroeien.
Bevalling en andere stressfactoren
Bevalling, ziekte en andere stressfactoren zijn belangrijke factoren die haaruitval kunnen beïnvloeden. Haaruitval na de bevalling is een veelvoorkomende aandoening die optreedt door hormonale veranderingen. Verhoogde hormoonspiegels tijdens de zwangerschap zorgen ervoor dat het haar in een rustfase gaat; na de bevalling begint dit haar dan uit te vallen. Dit is doorgaans tijdelijk en verbetert wanneer de hormonale balans zich normaliseert. Bij stress zorgen hormonen ervoor dat de haarzakjes in een rustfase gaan en dat er haaruitval optreedt. Net als bij haaruitval tijdens de zwangerschap is dit tijdelijk: zodra de intense stress verdwijnt, verdwijnt ook de haaruitval.
Verkeerde haarverzorging
Helaas zijn onjuiste haarverzorgingspraktijken een belangrijke factor die haaruitval negatief kan beïnvloeden. Het gebruik van de juiste producten en technieken is essentieel voor een goede haarconditie en het voorkomen van haaruitval. In sommige gevallen kan het echter tot het tegenovergestelde leiden. Zo kunnen te vaak wassen, gebruik van erg heet water, frequent gebruik van haardrogers of stijltangen de haarschachten verzwakken en breuk veroorzaken. Strakke kapsels zoals strakke knotten, vlechten of paardenstaarten kunnen de haarzakjes ook beschadigen en haaruitval uitlokken. Bovendien kunnen zware haarprodukten en overmatige hittebewerkingen die de hoofdhuid beschadigen de haarconditie eveneens negatief beïnvloeden.
Hormonale onevenwichtigheden
Hormonale onevenwichtigheden in het lichaam kunnen ook haaruitval veroorzaken. De voornaamste oorzaak hiervoor kan liggen in problemen met organen van het endocriene systeem, schildklieraandoeningen, aandoeningen zoals het polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS), de menopauze of bijwerkingen van bepaalde medische behandelingen. Hormonen hebben namelijk een directe invloed op haargroei, haarverlengting en haaruitval. Als je last hebt van plotselinge hormonale onevenwichtigheden, raadpleeg dan eerst een arts en ondergaan hormonale therapie. Na de behandeling stopt de haaruitval en beginnen gezonde haarzakjes te groeien.
Infectie van de hoofdhuid
Infecties van de hoofdhuid zijn een van de grootste gezondheidsproblemen die haaruitval kunnen veroorzaken. Deze infecties, meestal veroorzaakt door schimmels of bacteriën, kunnen de haarzakjes aantasten en leiden tot haaruitval. Schimmelinfecties die tinea capitis worden genoemd, kunnen de hoofdhuid aantasten en zorgen voor verzwakking en uitval van haarschachten. Als je symptomen ervaart zoals jeuk, roodheid en schilfering op je hoofdhuid, raadpleeg dan onmiddellijk een arts. Anders kunnen er onomkeerbare problemen met je haarzakjes ontstaan.
Seksueel overdraagbare infecties
Seksueel overdraagbare infecties (soa's) zijn infecties veroorzaakt door micro-organismen die zich gewoonlijk via seksueel contact verspreiden. Hoewel de invloed van soa's op haaruitval zeldzaam is, kunnen deze infecties in sommige gevallen de haarconditie beïnvloeden. Met name syfilis, een soa, kan als symptoom haaruitval veroorzaken. Dit is een aandoening die kan verbeteren na behandeling van de seksueel overdraagbare ziekte. Er is geen reden tot zorgen.
Wat zijn de symptomen van haaruitval?
Omdat haaruitval doorgaans een langzaam en progressief proces is, wordt het aanvankelijk misschien niet opgemerkt. Maar als je het vroeg herkent, is de behandeling eenvoudiger en gaat de haargroei sneller. Daarom raden we je aan om een arts te raadplegen voordat het te laat is, zodra je de volgende situaties opmerkt. Hier zijn de symptomen waarmee je haaruitval gemakkelijker kunt herkennen:
Geleidelijke verdunning van het haar aan de bovenkant van het hoofd
Het eerste teken van haaruitval — geleidelijke verdunning van het haar aan de bovenkant — is een symptoom van een genetisch patroon van haaruitval dat androgenetische alopecia wordt genoemd. Dit is een veelvoorkomende vorm van haaruitval, met name bij mannen. Hierbij gaat de geleidelijke verdunning en ijlheid van de haarschachten op de kruin gewoonlijk gepaard met een terugtrekkende haarlijn aan de voorkant. In dergelijke gevallen begint haaruitval gewoonlijk bij de slapen en gaat het verder naar de kruin.
Ronde of onregelmatige kale plekken
Ronde of onregelmatige kale plekken zijn een ander symptoom van haaruitval en zijn kenmerkend voor alopecia areata, een specifieke vorm van haaruitval. Deze aandoening treedt op wanneer het immuunsysteem de eigen haarzakjes aanvalt. Haaruitval kenmerkt zich doorgaans door ronde of onregelmatig gevormde kale plekken op de hoofdhuid. In deze gebieden kan het haar volledig uitvallen, maar het verschijnt meestal als ronde of ovale kale plekken op de huid. Dergelijke aandoeningen veroorzaken ook vaak onregelmatig gevormde laesies met duidelijke randen op gezonde huid. In dat geval moet je onmiddellijk een arts raadplegen.
Schilfering die zich naar de hoofdhuid verspreidt
Dit symptoom kan vaak een teken zijn van aandoeningen zoals seborroeïsche dermatitis, schimmelinfecties of psoriasis. Seborroeïsche dermatitis is een aandoening die doorgaans optreedt door overactieve talgklieren in de hoofdhuid. In dat geval kunnen geelachtige, witte of grijze schilfers op de hoofdhuid ontstaan, vaak vergezeld van jeuk. Bij deze schimmelinfectie vormen zich schilfers op de hoofdhuid en treedt er na enige tijd haaruitval op.
Verzwakking van de haarzakjes
Verzwakking van de haarzakjes, de laatste fase van haaruitvalsymptomen, verwijst naar een aandoening die aan de basis van haaruitval ligt. Haarzakjes zijn de structurele componenten in de haarfollikel die de haarschachten in staat stellen te groeien. Deze verzwakking kan vaak worden veroorzaakt door genetische factoren, hormonale veranderingen, stress, ondervoeding, omgevingsfactoren, fouten in de haarverzorging of bepaalde gezondheidsproblemen. Hormonale veranderingen, met name hormonale onevenwichtigheden of verhoogde hormonale activiteit, kunnen de haarzakjes beïnvloeden en verzwakken.
Wat kun je doen om haaruitval te voorkomen?
Er zijn bepaalde maatregelen die je kunt nemen om haaruitval te voorkomen. Deze maatregelen zijn niet alleen eenvoudig, maar voorkomen ook haaruitval. De maatregelen zijn als volgt:
Gezonde voeding: Als je last hebt van haaruitval, is een gezond eetpatroon een belangrijke oplossing. Door een evenwichtig voedingsschema aan te houden, kun je bijdragen aan een goede haarconditie. Eet in het bijzonder voldoende eiwitten, ijzer, zink, vitaminen A, C, E en B-vitaminen. Bovendien kan een dieet rijk aan verschillende voedselgroepen de voedingsstoffen leveren die je haar nodig heeft.
Stress vermijden: Intense stress overdag is een belangrijke factor die haaruitval uitlokt. Stress vermijden of stressmanagementtechnieken toepassen (meditatie, yoga, bewegen) kan een positief effect hebben op de haarconditie.
Haarverzorgingsproducten kiezen: Haarverzorgingsproducten met agressieve chemicaliën veroorzaken haaruitval. Vermijd daarom zo veel mogelijk producten met zware chemicaliën. Kies in plaats daarvan voor producten met lichte, natuurlijke ingrediënten om de haarconditie te beschermen.
Voorzichtig wassen met heet water: Hoewel men denkt dat wassen met erg heet water het haar grondig reinigt, is het tegendeel waar: het beschadigt de haarconditie ernstig. Vermijd dus zo veel mogelijk het wassen van je haar met heet water, want dit kan de hoofdhuid uitdrogen. Het is daarom verstandiger om je haar te wassen met lauw water.
Hitte- en chemische bewerkingen vermijden: Frequent gebruik van warmtegereedschap zoals haardrogers, stijltangen en krultangen lokt haaruitval uit. Chemische behandelingen (bleken, permanent) kunnen zelfs nog meer voor haarverzwakking en haaruitval zorgen.
Verzorging van de hoofdhuid: De hoofdhuid regelmatig schoon houden kan gezonde haargroei bevorderen. Masseer de hoofdhuid tijdens het wassen van je haar. Dit kan de haarzakjes versterken door de bloedcirculatie in de hoofdhuid te verbeteren.
Regelmatig bewegen: Regelmatige lichaamsbeweging verbetert de algehele gezondheid en kan een positief effect hebben op de haarconditie. Probeer je beweeggewoonten daarom zo regelmatig mogelijk vol te houden.
Regelmatig knippen: Knip regelmatig de gespleten haarpunten om haaruitval te voorkomen. Dit helpt je een gezond haaruiterlijk te behouden en voorkomt ook haaruitval.
Als je last hebt van haaruitval en dit wilt aanpakken, kun je contact opnemen met de expert-consultants van Estetica en een geslaagde haartransplantatie in Turkije ervaren.
Haaruitval: Oorzaken, Symptomen &… | Estetica Istanbul
